مشاهده برجستگی، جوش یا زائده در ناحیه تناسلی ممکن است باعث نگرانی شود؛ اما هر ضایعهای که در این ناحیه دیده میشود، زگیل تناسلی نیست. جوشهای ناشی از اصلاح، التهاب ریشه مو، تبخال تناسلی، اسکینتگ، مولوسکوم، لکههای فوردایس و بعضی برجستگیهای طبیعی واژن میتوانند از نظر ظاهری با زگیل اشتباه گرفته شوند.
زگیل تناسلی معمولاً به شکل یک یا چند برجستگی گوشتی، صاف یا ناهموار دیده میشود. این ضایعات ممکن است همرنگ پوست، صورتی یا کمی تیرهتر باشند و گاهی با تجمع در کنار یکدیگر، ظاهری شبیه گلکلم پیدا کنند. بااینحال، تشخیص زگیل تناسلی صرفاً با مشاهده عکس یا مقایسه ضایعه با تصاویر اینترنتی امکانپذیر نیست.
این موضوع در دوران بارداری اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا تغییرات هورمونی و سیستم ایمنی ممکن است باعث افزایش تعداد یا اندازه زگیلها شود. همچنین بعضی از داروهای درمان زگیل تناسلی در دوران بارداری قابلاستفاده نیستند و درمان باید حتماً زیر نظر پزشک یا مامای واجد صلاحیت انجام شود.
زگیل تناسلی چیست؟
زگیل تناسلی یا کوندیلوم آکومیناتا نوعی ضایعه پوستی یا مخاطی است که بر اثر برخی تیپهای ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ایجاد میشود. بیشتر زگیلهای قابلمشاهده ناحیه تناسلی با تیپهای کمخطر HPV، بهویژه تیپهای ۶ و ۱۱، ارتباط دارند.
تیپهای ایجادکننده زگیل معمولاً با تیپهای پرخطر HPV که میتوانند باعث تغییرات سلولی دهانه رحم شوند، متفاوتاند. البته ممکن است یک فرد بهطور همزمان در معرض چند تیپ HPV قرار گرفته باشد؛ بنابراین داشتن زگیل تناسلی به این معنا نیست که برنامه غربالگری دهانه رحم را میتوان نادیده گرفت.
زگیل ممکن است روی پوست یا مخاط بخشهای مختلف ناحیه تناسلی ایجاد شود؛ از جمله:
- اطراف ورودی واژن و روی لابیاها
- داخل واژن یا روی دهانه رحم
- ناحیه پرینه و اطراف مقعد
- آلت تناسلی، کیسه بیضه یا کشاله ران
- اطراف یا داخل مجرای ادرار
HPV معمولاً از طریق تماس مستقیم پوست و مخاط در روابط جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی منتقل میشود. انتقال ویروس حتی زمانی که هیچ زگیل قابلمشاهدهای وجود ندارد نیز امکانپذیر است. کاندوم میتواند احتمال انتقال را کاهش دهد، اما چون همه پوست ناحیه تناسلی را نمیپوشاند، محافظت کامل ایجاد نمیکند.
زگیل تناسلی چه شکلی است؟
ظاهر زگیل تناسلی در همه افراد یکسان نیست. بعضی زگیلها بسیار کوچک و تقریباً صاف هستند و برخی دیگر برجسته، ناهموار یا خوشهای دیده میشوند. به همین دلیل نمیتوان گفت هر زگیل تناسلی حتماً باید ظاهر گلکلمی داشته باشد.
زگیلهای تناسلی ممکن است ابتدا به شکل یک برجستگی کوچک ظاهر شوند و در ادامه ثابت بمانند، بزرگتر شوند یا تعدادشان افزایش پیدا کند. در بعضی افراد نیز ضایعات بدون درمان کوچک میشوند یا از بین میروند.
ویژگیهای ظاهری متداول زگیل تناسلی عبارتاند از:
- برجستگی گوشتی و معمولاً نسبتاً نرم
- رنگ مشابه پوست، صورتی، خاکستری یا کمی تیرهتر
- سطح صاف، زبر، چینخورده یا ناهموار
- ظاهر منفرد یا چندتایی
- تجمع ضایعات در کنار هم
- ایجاد نمای گلکلمی در برخی موارد
زگیل تناسلی معمولاً درد شدیدی ایجاد نمیکند، اما بسته به محل و اندازه آن ممکن است فرد دچار خارش، سوزش، تحریک پوستی، احساس ناراحتی یا خونریزی هنگام تماس و رابطه جنسی شود.
تفاوت زگیل تناسلی با سایر ضایعات پوستی چیست؟
ضایعات ناحیه تناسلی ممکن است به دلایل عفونی، التهابی یا کاملاً طبیعی ایجاد شوند. یکی از مهمترین نکات در تشخیص، بررسی شکل ضایعه، محل قرارگیری، وجود درد، نحوه رشد و علائم همراه است.
| نوع ضایعه | ظاهر و علائم معمول | تفاوت مهم با زگیل تناسلی |
|---|---|---|
| زگیل تناسلی | برجستگی گوشتی، صاف، زبر یا گلکلمی؛ اغلب بدون درد | ممکن است بهتدریج بزرگ یا متعدد شود |
| جوش و فولیکولیت | برجستگی قرمز، ملتهب، دردناک و گاهی چرکی | معمولاً در اطراف ریشه مو ایجاد میشود |
| تبخال تناسلی | تاولهای ریز و خوشهای که ممکن است به زخم تبدیل شوند | اغلب با درد، سوزش یا گزگز همراه است |
| اسکینتگ | زائده نرم، صاف و گاهی آویزان | غیرمسری است و معمولاً سطح یکنواخت دارد |
| مولوسکوم | برجستگی صاف، گرد و براق | معمولاً در مرکز آن فرورفتگی وجود دارد |
| لکههای فوردایس | نقاط سفید، زرد یا همرنگ پوست | غدد چربی طبیعی و غیرعفونی هستند |
| پاپیلوماتوز وستیبولار | برجستگیهای ظریف، منظم و قرینه | یک حالت طبیعی است و بیماری مقاربتی نیست |
| کندیلومای لاتا | ضایعات پهن، صاف و گاهی مرطوب | میتواند یکی از علائم سیفلیس ثانویه باشد |
این تفاوتها تنها به تشخیص اولیه کمک میکنند. بعضی زگیلها ممکن است صاف و منظم باشند و برخی ضایعات غیرزگیلی نیز میتوانند ظاهری ناهموار پیدا کنند. به همین دلیل، تشخیص قطعی باید بر اساس معاینه انجام شود.
فرق زگیل تناسلی با جوش چیست؟
جوش تناسلی یا فولیکولیت معمولاً زمانی ایجاد میشود که ریشه مو دچار التهاب یا عفونت شود. این وضعیت در نواحی مودار بیشتر دیده میشود و ممکن است پس از اصلاح با تیغ، تعریق زیاد، اصطکاک لباس یا رشد مو به داخل پوست ایجاد شود.
جوش تناسلی معمولاً قرمز، ملتهب و نسبت به لمس حساس است. گاهی نیز یک سر سفید یا چرکی روی آن مشاهده میشود. در مرکز بعضی از جوشها میتوان مو یا منفذ فولیکول را دید. این ضایعات اغلب طی چند روز کوچکتر میشوند یا محتویات آنها تخلیه میشود.
در مقابل، زگیل تناسلی معمولاً چرکی نیست و التهاب و قرمزی واضحی ندارد. زگیل بیشتر به شکل یک برجستگی گوشتی دیده میشود که ممکن است بدون درد باقی بماند و بهتدریج بزرگتر یا متعددتر شود.
بهطور خلاصه، ویژگیهایی که بیشتر به نفع جوش یا فولیکولیت هستند عبارتاند از:
- درد و حساسیت هنگام لمس
- قرمزی و التهاب اطراف ضایعه
- وجود چرک یا سر سفید
- قرارگرفتن ضایعه روی ریشه مو
- ایجاد ضایعه پس از اصلاح یا اپیلاسیون
فشار دادن جوشها و زائدههای ناحیه تناسلی توصیه نمیشود؛ زیرا ممکن است باعث تشدید التهاب، ایجاد زخم و گسترش عفونت شود.
تفاوت زگیل تناسلی و تبخال تناسلی
زگیل تناسلی و تبخال تناسلی هر دو میتوانند از طریق تماس جنسی منتقل شوند، اما عامل ایجادکننده و ظاهر آنها متفاوت است. زگیل تناسلی معمولاً با HPV ارتباط دارد، درحالیکه تبخال تناسلی توسط ویروس هرپس سیمپلکس یا HSV ایجاد میشود.
تبخال تناسلی بیشتر به شکل تاولهای کوچک و خوشهای ظاهر میشود. این تاولها ممکن است پس از مدتی باز شوند و زخمهای سطحی و دردناک ایجاد کنند. برخی افراد پیش از ظاهرشدن تاولها دچار گزگز، خارش یا سوزش در ناحیه میشوند.
در اولین حمله تبخال ممکن است علائمی مانند تب، بدندرد، تورم غدد لنفاوی و سوزش هنگام ادرار نیز وجود داشته باشد. البته همه افراد تمام این نشانهها را تجربه نمیکنند.
نشانههایی که بیشتر به نفع تبخال تناسلی هستند عبارتاند از:
- ایجاد تاولهای کوچک و حاوی مایع
- تبدیل تاولها به زخم سطحی
- درد، سوزش یا گزگز
- سوزش هنگام ادرار
- عود ضایعات در یک ناحیه مشابه
زگیل تناسلی برخلاف تبخال معمولاً یک ضایعه جامد و گوشتی است، مرحله تاولی ندارد و اغلب درد شدید ایجاد نمیکند.
تفاوت زگیل تناسلی و اسکینتگ
اسکینتگ یا منگوله پوستی یک زائده خوشخیم و غیرمسری است که معمولاً در بخشهایی از بدن ایجاد میشود که پوست با پوست یا لباس تماس و اصطکاک زیادی دارد. به همین دلیل اسکینتگ ممکن است در کشاله ران و اطراف ناحیه تناسلی نیز دیده شود.
اسکینتگ اغلب نرم، صاف و انعطافپذیر است و ممکن است از طریق یک پایه باریک به پوست متصل باشد. این ضایعات معمولاً بدون درد هستند و برخلاف زگیل تناسلی از طریق تماس جنسی منتقل نمیشوند.
ویژگیهای معمول اسکینتگ شامل موارد زیر است:
- سطح نرم و یکنواخت
- حالت آویزان یا پایهدار
- رشد بسیار آهسته
- نبود ظاهر زبر و گلکلمی
- نبود ضایعات متعدد و نامنظم در بیشتر موارد
بااینحال، بعضی زگیلهای تناسلی نیز میتوانند نرم و پایهدار باشند. به همین دلیل تشخیص اسکینتگ صرفاً بر اساس نرمی ضایعه همیشه امکانپذیر نیست.
تفاوت زگیل تناسلی و مولوسکوم
مولوسکوم کانتوژیوزوم یک عفونت ویروسی پوست است که میتواند از طریق تماس مستقیم پوستی منتقل شود. در بزرگسالان، هنگامی که ضایعات مولوسکوم در ناحیه تناسلی قرار دارند، انتقال جنسی نیز میتواند مطرح باشد.
ضایعات مولوسکوم معمولاً گرد، صاف، براق و گنبدیشکل هستند. یکی از مشخصههای مهم آنها وجود یک فرورفتگی کوچک در مرکز ضایعه است. این برجستگیها اغلب بدون درد هستند، اما ممکن است در برخی افراد خارش ایجاد کنند.
در مقابل، زگیل تناسلی معمولاً فاقد فرورفتگی مرکزی است و ممکن است سطح آن زبر، چینخورده یا نامنظم باشد. چون هر دو ضایعه ممکن است متعدد و مسری باشند، معاینه برای افتراق آنها اهمیت دارد.
پاپیلوماتوز وستیبولار است یا زگیل تناسلی؟
پاپیلوماتوز وستیبولار به برجستگیهای کوچک، نرم و همرنگ مخاط گفته میشود که در قسمت داخلی لابیاهای کوچک یا اطراف ورودی واژن قرار دارند. این برجستگیها یک تنوع طبیعی آناتومیک محسوب میشوند و ارتباطی با HPV یا بیماریهای مقاربتی ندارند.
این حالت به دلیل ظاهر برجسته خود ممکن است با زگیل تناسلی اشتباه گرفته شود. پاپیلوماتوز وستیبولار معمولاً دارای برجستگیهایی منظم، هماندازه و قرینه است که هرکدام پایه جداگانهای دارند.
ویژگیهای رایج این حالت طبیعی عبارتاند از:
- قرارگرفتن برجستگیها بهصورت قرینه
- هماندازهبودن بیشتر ضایعات
- سطح نرم و صاف
- رنگ مشابه مخاط اطراف
- جدا بودن پایه برجستگیها
- نداشتن رشد سریع یا انتشار نامنظم
در زگیل تناسلی معمولاً ضایعات نظم کمتری دارند، اندازه آنها متفاوت است و ممکن است چند برجستگی از یک پایه مشترک ایجاد شوند.
لکههای فوردایس چه تفاوتی با زگیل تناسلی دارند؟
لکههای فوردایس در واقع غدد چربی طبیعی هستند که در بعضی افراد بهوضوح روی پوست دیده میشوند. این نقاط میتوانند روی لبها، داخل دهان، آلت تناسلی یا ناحیه تناسلی زنان دیده شوند.
لکههای فوردایس معمولاً به شکل نقاط بسیار کوچک سفید، کرم، زرد کمرنگ یا همرنگ پوست ظاهر میشوند. این ضایعات مسری نیستند، به HPV ارتباط ندارند و به درمان احتیاجی ندارند.
این نقاط برخلاف زگیل تناسلی معمولاً بسیار ریز، هماندازه و یکنواختاند. ظاهر گلکلمی ندارند و بهتدریج به ضایعات بزرگ و نامنظم تبدیل نمیشوند.
زگیل تناسلی چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک یا مامای آموزشدیده در بیشتر موارد میتواند زگیل تناسلی را از طریق معاینه ظاهری تشخیص دهد. در این معاینه به محل ضایعه، شکل سطح، رنگ، قوام، نحوه قرارگیری و علائم همراه توجه میشود.
آزمایش HPV معمولاً برای تأیید زگیلهای تناسلی خارجی انجام نمیشود؛ زیرا نتیجه آزمایش مشخص نمیکند که برجستگی موجود حتماً زگیل است و معمولاً روش درمان ضایعه را نیز تغییر نمیدهد. آزمایش HPV بیشتر در برنامههای غربالگری دهانه رحم کاربرد دارد.
در مواردی که ظاهر ضایعه غیرمعمول باشد، تشخیص مشخص نباشد یا ضایعه به درمان پاسخ ندهد، ممکن است نمونهبرداری انجام شود. برخی شرایطی که احتمال نیاز به بررسی بیشتر را افزایش میدهند شامل موارد زیر هستند:
- تیره یا چندرنگبودن ضایعه
- سفتبودن یا چسبیدن آن به بافت زیرین
- خونریزی یا زخمشدن بدون علت مشخص
- رشد سریع و غیرمعمول
- پاسخندادن به درمان استاندارد
- وجود ضعف سیستم ایمنی
گاهی نیز ضایعات سیفلیس ثانویه میتوانند ظاهری شبیه زگیل داشته باشند. در چنین شرایطی پزشک ممکن است آزمایشهای مربوط به عفونتهای مقاربتی را درخواست کند.
آیا زگیل تناسلی همان سرطان است؟
زگیل تناسلی بهخودیخود سرطان نیست. بیشتر زگیلهای تناسلی توسط تیپهای کمخطر HPV ایجاد میشوند، درحالیکه سرطان دهانه رحم و برخی سرطانهای ناحیه تناسلی بیشتر با تیپهای پرخطر ویروس ارتباط دارند.
بااینحال، یک فرد ممکن است بهطور همزمان در معرض چند تیپ HPV قرار داشته باشد. به همین دلیل، داشتن زگیل تناسلی به معنای کنارگذاشتن پاپ اسمیر یا سایر روشهای غربالگری نیست.
در عین حال، وجود زگیل تناسلی لزوماً به این معنا نیست که فرد باید پاپ اسمیر را بیشتر از برنامه معمول انجام دهد. فاصله غربالگری باید بر اساس سن، سابقه نتایج قبلی و نظر پزشک مشخص شود.
زگیل تناسلی در دوران بارداری چه تغییری میکند؟
در دوران بارداری، سطح هورمونها، میزان خونرسانی به بافتها و نحوه عملکرد سیستم ایمنی تغییر میکند. این تغییرات ممکن است باعث شوند زگیلهای قبلی بزرگتر یا واضحتر شوند یا زگیلهای جدیدی ظاهر شوند.
برخی مادران باردار متوجه میشوند که تعداد ضایعات بیشتر شده یا زگیلها هنگام تماس و اصطکاک راحتتر خونریزی میکنند. این تغییرات لزوماً به معنای خطرناکترشدن بیماری نیستند، اما باید تحت نظر پزشک بررسی شوند.
زگیل تناسلی در دوران بارداری ممکن است:
- از نظر اندازه بزرگتر شود.
- تعداد بیشتری پیدا کند.
- نرمتر و شکنندهتر شود.
- هنگام تماس یا رابطه خونریزی کند.
- در اطراف واژن یا پرینه احساس ناراحتی ایجاد کند.
- پس از زایمان کوچکتر شود یا از بین برود.
وجود زگیل تناسلی در بیشتر موارد تهدید جدی برای ادامه بارداری ایجاد نمیکند. بااینحال، تأیید تشخیص اهمیت دارد؛ زیرا ممکن است ضایعه مشاهدهشده زگیل نباشد یا به بررسی بیشتری نیاز داشته باشد.
آیا زگیل تناسلی از مادر به نوزاد منتقل میشود؟
انتقال HPV از مادر به نوزاد ممکن است اتفاق بیفتد، اما عوارض جدی ناشی از این انتقال نادر هستند. در موارد بسیار نادر، بعضی تیپهای HPV میتوانند با ایجاد پاپیلوماتوز تنفسی عودکننده در کودکان ارتباط داشته باشند. در این بیماری، ضایعاتی در حنجره یا مسیر تنفسی کودک ایجاد میشوند.
بااینحال، مسیر دقیق انتقال همیشه مشخص نیست و ممکن است انتقال پیش از تولد، هنگام زایمان یا پس از تولد اتفاق بیفتد. احتمال بروز عارضه تنفسی در نوزاد پایین است و وجود زگیل تناسلی نباید بدون ارزیابی تخصصی موجب نگرانی شدید مادر شود.
آیا زگیل تناسلی در بارداری باعث سزارین میشود؟
وجود زگیل تناسلی بهتنهایی دلیل انجام سزارین نیست. سزارین فقط با هدف جلوگیری از انتقال HPV به نوزاد توصیه نمیشود، زیرا مشخص نیست که این روش بتواند بهطور کامل از انتقال ویروس جلوگیری کند.
در بیشتر موارد، مادر مبتلا به زگیل تناسلی میتواند زایمان طبیعی داشته باشد. تصمیم نهایی با توجه به اندازه و محل ضایعات، وضعیت مادر، شرایط جنین و سایر دلایل مامایی گرفته میشود.
سزارین بیشتر در شرایط زیر ممکن است مورد توجه قرار گیرد:
- زگیلهای بزرگ مسیر خروج جنین را مسدود کرده باشند.
- احتمال خونریزی قابلتوجه زگیلها هنگام زایمان وجود داشته باشد.
- دلیل مامایی دیگری برای انجام سزارین وجود داشته باشد.
بنابراین صرف تشخیص زگیل تناسلی به این معنا نیست که مادر حتماً باید زایمان سزارین انجام دهد.
آیا زگیل تناسلی در دوران بارداری درمان میشود؟
درمان زگیل تناسلی در بارداری به اندازه، تعداد، محل و علائم ضایعات بستگی دارد. اگر زگیلها کوچک و بدون علامت باشند و مشکلی برای مادر یا مسیر زایمان ایجاد نکنند، پزشک ممکن است درمان را تا پس از زایمان به تعویق بیندازد.
این تصمیم به این دلیل گرفته میشود که برخی زگیلها پس از زایمان و بازگشت شرایط هورمونی و ایمنی بدن، کوچکتر میشوند. همچنین همه روشهای درمانی در دوران بارداری ایمن نیستند.
درمان در بارداری بیشتر زمانی مطرح میشود که ضایعات:
- بزرگ یا بسیار متعدد باشند.
- با سرعت زیادی رشد کنند.
- خونریزی یا تحریک مداوم ایجاد کنند.
- باعث درد و ناراحتی قابلتوجه شوند.
- مسیر زایمان را تحت تأثیر قرار دهند.
- از نظر تشخیص مشکوک باشند.
روشهایی مانند کرایوتراپی، برداشتن جراحی و استفاده کنترلشده از برخی اسیدهای موضعی ممکن است با توجه به شرایط فرد در نظر گرفته شوند. انتخاب روش درمان باید فقط توسط پزشک انجام شود.
چه داروهایی در بارداری نباید استفاده شوند؟
بعضی از داروهایی که برای درمان زگیل تناسلی در افراد غیرباردار استفاده میشوند، در دوران بارداری ممنوع یا توصیهنشده هستند. استفاده خودسرانه از این داروها میتواند سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار دهد.
طبق راهنماهای درمانی، پودوفیلین و پودوفیلوکس در دوران بارداری نباید استفاده شوند. مصرف سینکاتچینها نیز در بارداری توصیه نمیشود. درباره ایمیکیمود اطلاعات انسانی محدودی وجود دارد و معمولاً توصیه میشود استفاده از آن تا پس از پایان بارداری به تعویق بیفتد.
همچنین محلولهایی که برای درمان زگیل دست و پا فروخته میشوند، برای پوست و مخاط حساس ناحیه تناسلی مناسب نیستند. این مواد میتوانند باعث سوختگی شیمیایی، زخم و آسیب بافتی شوند.
آیا واکسن HPV در دوران بارداری تزریق میشود؟
تزریق واکسن HPV در دوران بارداری توصیه نمیشود. اگر فرد پس از دریافت یکی از دوزهای واکسن متوجه شود که باردار است، معمولاً دوزهای بعدی تا پایان بارداری به تعویق میافتند.
دریافت ناخواسته واکسن در ابتدای بارداری بهتنهایی به معنای آسیب قطعی به جنین یا نیاز به ختم بارداری نیست. بااینحال، فرد باید موضوع را به پزشک خود اطلاع دهد.
واکسن HPV زگیل یا عفونت موجود را درمان نمیکند، اما میتواند از ابتلا به بعضی تیپهای دیگری که فرد هنوز در معرض آنها قرار نگرفته است جلوگیری کند. ادامه واکسیناسیون پس از پایان بارداری و بر اساس برنامه مناسب امکانپذیر است.
آیا زگیل تناسلی بر باروری تأثیر میگذارد؟
خود زگیل تناسلی معمولاً باعث ناباروری نمیشود و در بیشتر افراد مانع باردارشدن یا ادامه بارداری نیست. ویروس HPV نیز معمولاً بهطور مستقیم مسیرهای باروری را مسدود نمیکند.
بااینحال، نباید زگیل تناسلی را با تغییرات پیشسرطانی دهانه رحم یکسان دانست. در برخی افراد، تیپهای پرخطر HPV میتوانند تغییرات سلولی ایجاد کنند. اگر این تغییرات به درمانهای جراحی دهانه رحم نیاز داشته باشند، ممکن است در بعضی شرایط بر بارداریهای آینده اثر بگذارند.
بنابراین پیگیری غربالگری دهانه رحم در کنار مدیریت زگیل تناسلی اهمیت دارد.
درمان زگیل تناسلی در افراد غیرباردار
در افراد غیرباردار، روش درمان با توجه به اندازه، تعداد و محل زگیلها، شرایط سیستم ایمنی، ترجیح بیمار و تجربه درمانگر انتخاب میشود. هیچ روش واحدی وجود ندارد که برای همه بیماران بهترین گزینه باشد.
در برخی موارد بیمار میتواند داروی تجویزشده را در منزل استفاده کند و در موارد دیگر لازم است درمان در مطب یا مرکز درمانی انجام شود.
روشهای درمانی ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- کرایوتراپی یا منجمدکردن ضایعه
- برداشتن زگیل با روش جراحی
- الکتروسرجری
- لیزر در موارد منتخب
- استفاده از تریکلرواستیک اسید
- داروهای موضعی تجویزشده برای مصرف بیمار
درمان، زگیلهای قابلمشاهده را از بین میبرد؛ اما لزوماً ویروس HPV را بهطور کامل از بدن حذف نمیکند. به همین دلیل احتمال عود زگیل، بهویژه در ماههای نخست پس از درمان، وجود دارد.
آیا میتوان زگیل تناسلی را در خانه درمان کرد؟
درمان خانگی و خودسرانه زگیل تناسلی توصیه نمیشود. استفاده از مواد اسیدی، داروهای نامشخص گیاهی، سرکه، سوزاندن، بریدن یا بستن زگیل میتواند باعث خونریزی، سوختگی، عفونت و باقیماندن جای زخم شود.
از سوی دیگر، ممکن است ضایعهای که فرد در حال درمان آن است اصلاً زگیل نباشد. درمان اشتباه پاپیلوماتوز وستیبولار، اسکینتگ، مولوسکوم، تبخال یا یک ضایعه مشکوک میتواند تشخیص درست را به تأخیر بیندازد.
این مسئله در دوران بارداری اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا بعضی ترکیبات دارویی ممکن است برای مادر باردار مناسب نباشند.
چه زمانی باید برای ضایعات تناسلی مراجعه کرد؟
هر ضایعه جدید یا غیرمعمول در ناحیه تناسلی بهتر است معاینه شود، بهخصوص اگر فرد نتواند علت مشخصی مانند اصلاح یا التهاب موقت برای آن پیدا کند.
مراجعه سریعتر در شرایط زیر اهمیت بیشتری دارد:
- ضایعه بهسرعت بزرگ یا متعدد شده است.
- زائده تیره، چندرنگ یا بسیار سفت است.
- خونریزی یا زخم ماندگار وجود دارد.
- ضایعه به بافت زیرین چسبیده است.
- درد، تب، ترشح یا بوی غیرعادی وجود دارد.
- تاولها یا زخمهای دردناک دیده میشوند.
- فرد باردار است یا احتمال بارداری دارد.
- سیستم ایمنی فرد ضعیف است.
- درمان قبلی مؤثر نبوده است.
ضایعات رنگدانهای، سفت، خونریزیدهنده، زخمی یا مقاوم به درمان ممکن است به نمونهبرداری و بررسیهای تکمیلی نیاز داشته باشند.
چگونه احتمال انتقال HPV را کاهش دهیم؟
هیچ روشی بهجز نداشتن تماس جنسی نمیتواند بهصورت صددرصدی از انتقال HPV جلوگیری کند. بااینحال، رعایت بعضی اقدامات میتواند احتمال انتقال و عوارض مرتبط را کاهش دهد.
مهمترین اقدامات پیشگیرانه عبارتاند از:
- دریافت واکسن HPV در سن و شرایط مناسب
- استفاده صحیح و مداوم از کاندوم
- پرهیز از رابطه هنگام وجود ضایعات فعال یا زخم
- انجام غربالگری دهانه رحم طبق برنامه
- بررسی و درمان سایر عفونتهای مقاربتی
- خودداری از کندن یا اصلاح مستقیم روی زگیلها
- اطلاعرسانی مسئولانه به شریک فعلی
کاندوم احتمال انتقال را کاهش میدهد، اما از تماس تمام بخشهای پوست ناحیه تناسلی جلوگیری نمیکند. همچنین واکسن HPV برای درمان عفونت یا زگیل موجود طراحی نشده است، اما میتواند از برخی عفونتهای آینده پیشگیری کند.
آیا شریک جنسی باید آزمایش HPV بدهد؟
آزمایش HPV معمولاً برای شریک جنسی فردی که زگیل تناسلی دارد توصیه نمیشود. ممکن است شریک جنسی پیش از مشاهده زگیل در معرض ویروس قرار گرفته باشد و هیچ ضایعه قابلمشاهدهای نیز نداشته باشد.
بااینحال، مراجعه برای معاینه زگیلهای احتمالی و بررسی سایر عفونتهای مقاربتی میتواند مفید باشد. وجود زگیل در یکی از طرفین مشخص نمیکند که ویروس دقیقاً چه زمانی یا از طرف چه کسی منتقل شده است؛ زیرا HPV ممکن است مدت زیادی بدون علامت باقی بماند.
سؤالات متداول درباره زگیل تناسلی
آیا هر برجستگی ناحیه تناسلی زگیل است؟
خیر. جوش، فولیکولیت، اسکینتگ، مولوسکوم، لکههای فوردایس و پاپیلوماتوز وستیبولار میتوانند با زگیل اشتباه گرفته شوند. تشخیص دقیق به معاینه نیاز دارد.
آیا زگیل تناسلی دردناک است؟
زگیل تناسلی معمولاً بدون درد است، اما ممکن است خارش، تحریک، سوزش یا خونریزی ایجاد کند. درد شدید و زخمهای تاولی بیشتر میتوانند به نفع تبخال یا بیماریهای دیگر باشند.
آیا زگیل تناسلی در بارداری خطرناک است؟
در بیشتر موارد، زگیل تناسلی خطر جدی برای ادامه بارداری ایجاد نمیکند. بااینحال، ممکن است ضایعات در این دوره بزرگتر یا متعددتر شوند و باید توسط پزشک بررسی شوند.
آیا با وجود زگیل تناسلی میتوان زایمان طبیعی داشت؟
بله. بیشتر مادران مبتلا به زگیل تناسلی میتوانند زایمان طبیعی داشته باشند. سزارین معمولاً زمانی مطرح میشود که زگیلها مسیر زایمان را مسدود کنند یا خطر خونریزی قابلتوجه وجود داشته باشد.
آیا زگیل تناسلی به نوزاد منتقل میشود؟
انتقال HPV از مادر به نوزاد ممکن است رخ دهد، اما عوارض مهم ناشی از آن نادر هستند. سزارین صرفاً با هدف جلوگیری از انتقال HPV توصیه نمیشود.
آیا زگیلهای دوران بارداری پس از زایمان از بین میروند؟
برخی زگیلها پس از زایمان کوچکتر میشوند یا از بین میروند، اما این اتفاق در همه افراد رخ نمیدهد. معاینه و پیگیری پس از زایمان همچنان اهمیت دارد.
آیا آزمایش HPV زگیل تناسلی را تشخیص میدهد؟
آزمایش HPV معمولاً برای تشخیص زگیلهای خارجی انجام نمیشود. تشخیص بیشتر بر اساس معاینه صورت میگیرد و در موارد مشکوک ممکن است نمونهبرداری لازم باشد.
آیا پاپ اسمیر برای تشخیص زگیل تناسلی است؟
خیر. پاپ اسمیر برای بررسی تغییرات سلولی دهانه رحم انجام میشود و آزمایش تشخیص زگیلهای خارجی نیست.
آیا زگیل تناسلی پس از درمان عود میکند؟
بله. درمان ضایعه قابلمشاهده را از بین میبرد، اما ممکن است ویروس برای مدتی در پوست باقی بماند. به همین دلیل احتمال عود، بهخصوص در ماههای ابتدایی پس از درمان، وجود دارد.
آیا داروی زگیل دست و پا را میتوان روی زگیل تناسلی استفاده کرد؟
خیر. این محصولات ممکن است برای پوست و مخاط ناحیه تناسلی بسیار قوی باشند و باعث سوختگی، زخم و آسیب بافتی شوند.
نکاتی که هر کس باید درمورد تفاوت زگیل تناسلی با ضایعات پوستی بداند
هر برجستگی یا زائده در ناحیه تناسلی، زگیل تناسلی نیست. زگیل معمولاً به شکل ضایعهای گوشتی، صاف یا ناهموار ظاهر میشود و ممکن است منفرد یا خوشهای باشد. در مقابل، جوش بیشتر قرمز و دردناک است، تبخال به شکل تاول و زخم ظاهر میشود، مولوسکوم معمولاً فرورفتگی مرکزی دارد و پاپیلوماتوز وستیبولار بهصورت برجستگیهای منظم و قرینه دیده میشود.
در دوران بارداری ممکن است زگیلها بزرگتر یا متعددتر شوند، اما وجود آنها بهتنهایی به معنای خطر جدی برای جنین یا ضرورت انجام سزارین نیست. برخی داروهای درمان زگیل در این دوران ممنوع یا توصیهنشده هستند؛ بنابراین تشخیص و درمان باید زیر نظر پزشک انجام شود.
مهمترین اقدام در مواجهه با یک ضایعه تناسلی، پرهیز از تشخیص و درمان خودسرانه است. ضایعات جدید، در حال رشد، خونریزیدهنده، دردناک، زخمی یا دارای رنگ غیرمعمول باید در اولین فرصت معاینه شوند.
ماماها و درمانگرانی که میخواهند دانش تخصصی خود را در زمینه ارزیابی مراجعان، تشخیص افتراقی ضایعات، مشاوره و مدیریت HPV در محیط مطب افزایش دهند، میتوانند اطلاعات دوره مدیریت HPV در مطب را در وبسایت موسسه مامایی رسا مشاهده کنند.




